Gammakamera to niezwykle nowoczesne narzędzie diagnostyczne. Wizualizuje struktury narządów wewnętrznych i umożliwia ocenę ich czynności fizjologicznych. Dzięki tej metodzie szybko możemy zlokalizować rozwijający się nowotwór, co często decyduje o sukcesie leczenia. Gammakamera bada całe ciało, wykluczając bądź potwierdzając przerzuty, przede wszystkim do kości, ale również tarczycy czy sutka. Za pomocą tego narzędzia wykonujemy scyntygrafię i limfoscyntygrafię.

 

Scyntygrafia (badanie izotopowe) jest to obrazowa metoda diagnostyczna medycyny nuklearnej, polegająca na wprowadzeniu do organizmu farmaceutyków znakowanych radioaktywnymi izotopami, a następnie cyfrowej rejestracji ich rozpadu („badanie pod kamerą”) i graficznym przedstawieniu rozmieszczenia izotopu. Najczęściej używanym radioizotopem jest technet-99m (99mTc) i jod-131 (131I).
Dzięki scyntygrafii ocenia się wielkość, kształt, położenie, ale także funkcję konkretnego narządu.
Głównym izotopem wykorzystywanym w diagnostyce jest technet (99mTc) w połączeniu z różnymi farmaceutykami, w zależności od narządu i funkcji, które chcemy zdiagnozować. Czas połowiczego rozpadu (tj. czas, po którym aktywność izotopu zmniejszy się o połowę) dla technetu jest krótki i wynosi 6 godzin. Dawka pochłoniętego promieniowania jest niewielka i mniejsza niż przy wykonywaniu tomografii komputerowej. Nie stosuje się kontrastu, co praktycznie wyklucza możliwość wystąpienia uczulenia oraz negatywnego wpływu na nerki. Badania są bezpieczne.

Przeciwwskazaniem do badania jest ciąża.

Po rozmowie z lekarzem potwierdzającej wskazania do wykonania badania (możliwość zadawania dodatkowych pytań), zostanie podany dożylnie lub śródskórnie  radiofarmaceutyk – znacznik. Po wymaganym czasie gromadzenia farmaceutyku w narządzie, pacjent jest proszony do gammakamery, gdzie ma miejsce właściwe badanie, najczęściej w pozycji leżącej pod skanerem. Do badania nie trzeba się rozbierać (z wyjątkiem badania serca), jednak pamiętać należy o pozbyciu się metalowych przedmiotów np. monet z kieszeni, paska z klamrą, czy ozdobnego wisiorka na szyi.
Czas oczekiwania na badanie i czas trwania badania zależą od badanego narządu. Należy zarezerwować na badanie ok 3 godzin. (z wyjątkiem scyntygrafii technetowej tarczycy – tu badanie trwa ok 30-40 min).

  • przez 24 godziny od badania należy unikać bezpośredniego kontaktu z kobietami w ciąży, małymi dziećmi,
  • po badaniu należy przyjmować większą ilość płynów (woda, herbata), aby zwiększyć ilość i częstość oddawania moczu,
  • podawane farmaceutyki nie upośledzają zdolności prowadzenia pojazdów,
  • nie stwierdzono interakcji farmaceutyków z innymi lekami (nie ma konieczności odstawiania stosowanych na stałe leków, chyba, że lekarz kierujący zdecyduje inaczej, a specyfika badania zaleca),
  • w sporadycznych przypadkach po podaniu farmaceutyku mogą pojawić się metaliczny posmak w ustach, zaczerwienienie lub wysypka, przemijające bóle głowy, nudności, mrowienie.
  • spoczynkowe i wysiłkowe – w poszukiwaniu odwracalnych, istotnych hemodynamicznie zwężeń tętnic wieńcowych,
  • badanie wysiłkowe wykonujemy zapewniająca wysoką powtarzalność badań metodą farmakologiczną z dipirydamolem
  • statyczna – obrazowanie guzów nerek, blizn nerek po przebytych procesach zapalnych zwłaszcza u dzieci,
  • dynamiczna – pozwala na zobrazowanie rozdzielnej funkcji nerek, a po zastosowaniu Captoprilu na zdiagnozowanie odwracalnej, naczynionerkowej przyczyny nadciśnienia tętniczego

scyntygrafia płuc – główne wskazania obejmują określenie prawdopodobieństwa zatorowości płucnej, a także:

  • ilościowe określenie funkcji płuc przez zabiegiem operacyjnym raka płuc,
  • ilościowe określenie funkcji płuc przed planowanym przeszczepem płuc i w trakcie kontroli po przeszczepieniu

koloidowa i ze znakowanymi erytrocytami do obrazowania guzów i naczyniaków wątroby

z wykorzystaniem technetu i jodu 131 – oznaczenie jodochwytności przed terapią zmian łagodnych oraz w obrazowaniu wola zamostkowego).

  • przeciwbólowa zmian przerzutowych w kościach z zastosowaniem izotopu samaru
  •  łagodnych schorzeń tarczycy z wykorzystaniem jodu 131
  • węzła wartowniczego w chorobie nowotworowej sutka i czerniaka,
  • kończyn w diagnostyce obrzęków i zaburzeń krążenia limfy.