Zespół cieśni nadgarstka, nazywany również chorobą informatyków, to jedna z najczęściej występujących neuropatii kończyny górnej. Schorzenie, ze względu na dolegliwości bólowe i ograniczenie sprawności, znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie. Jakie są jego objawy, jak się przed nim chronić i na czym polega leczenie? Oto nasze Q&A!                                   

Co powoduje zespół cieśni nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka polega na ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Ucisk ten może występować na różnym poziomie – nerw pośrodkowy biegnie od kręgosłupa szyjnego aż do palców ręki i jest odpowiedzialny za czucie w palcach (szczególnie kciuka oraz palca drugiego, trzeciego i czwartego). Wśród przyczyn występowania tego schorzenia wymienia się:

  • przeciążenie nadgarstka lub ręki (nie bez powodu bardzo często dotyka ono osób pracujących z komputerem, ale też jeżdżących na rowerze, grających na instrumentach itp.),
  • przebyte operacje kończyny górnej,
  • nieprawidłowe zrośnięcie złamania nadgarstka,
  • zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kończyny górnej,
  • zaburzenia hormonalne,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • wady wrodzone.

Jak objawia się zespół cieśni nadgarstka?

Zaburzenia funkcjonowania wspomnianego nerwu pośrodkowego dają pacjentom szereg objawów.

 

Wśród charakterystycznych symptomów zespołu cieśni nadgarstka wymienia się:

·         ból nadgarstka (promieniujący do przedramienia), pojawiający się np. w czasie prowadzenia pojazdów,

·         drętwienie i mrowienie palców (z wyjątkiem małego palca) – zwłaszcza w nocy, w zaawansowanej fazie choroby może powodować zaburzenia snu (ulgę przynosi tzw. strzepywanie ręki),

·         utrudnione wykonywanie czynności wymagających precyzji np. szycie, makijaż, rysowanie, obieranie warzyw i owoców itd.,

·         wypadanie przedmiotów z ręki – gdy schorzenie znacząco się rozwinie, dochodzi do osłabienia siły mięśniowej kciuka, co skutkuje ograniczeniem ruchowym,

·         dyskomfort.

Jak rozpoznać zespół cieśni nadgarstka?

W początkowym stadium objawy zespołu cieśni nadgarstka łatwo przeoczyć. Gdy jednak tylko pojawią się mrowienie i drętwienie ręki, warto udać się do ortopedy, który w takim przypadku najprawdopodobniej zaleci rehabilitację kończyny. W diagnostyce tego schorzenia stosuje się szereg testów potwierdzających nieprawidłowe funkcjonowanie nerwu m.in.:

  • test Phalena – polegający na uniesieniu zgiętych rąk w łokciu przed siebie i maksymalnym wyciągnięciu nadgarstków, tak by złączyć je częściami grzbietowymi; gdy po upływie minuty pojawią się dolegliwości bólowe, konieczna jest konsultacja ze specjalistą;
  • test Tinela – polegający na lekkim uderzaniu nadgarstka przez drugą osobę; w przypadku wystąpienia mrowienia lub bólu, warto pomyśleć o wizycie u ortopedy;

Lekarze diagnozują zespół cieśni nadgarstka na podstawie badań klinicznych (wspomnianych testów), ale niekiedy wymagane są badania dodatkowe np. rezonans magnetyczny czy badanie przewodnictwa nerwowego i USG.

Jak uniknąć zespołu cieśni nadgarstka?

Na wystąpienie zespołu cieśni nadgarstka narażone są przede wszystkim osoby spędzające większość czasu w jednej pozycji, np. pracując przed komputerem. Nie bez powodu schorzenie to nazywa się chorobą zawodową. Kluczowe znaczenie ma więc profilaktyka. Zaleca się unikanie przeciążania nadgarstków poprzez robienie krótkich przerw od wykonywanych czynności je obciążających. Rekomendowane są proste ćwiczenia rozciągające tę partię ciała. W przypadku osób pracujących z komputerem kluczowe znaczenie będzie miała ergonomia stanowiska pracy np. wyprofilowane podkładki czy myszki.

Zespół cieśni nadgarstka – jak długo trwa leczenie?

Trudno jednoznacznie określić – w dużej mierze zależy to od fazy rozwoju schorzenia. Przy zespole cieśni nadgarstka początkowo stosuje się:

  • zabiegi fizjoterapeutyczne,
  • leczenie farmakologiczne np. za pomocą środków przeciwbólowych.

U niektórych pacjentów konieczne jest jednak wykonanie zabiegu chirurgicznego – w przypadku, gdy fizjoterapia nie przynosi poprawy, a dolegliwości bólowe zaczynają się nasilać.

Czy operować zespół cieśni nadgarstka?

Operacja zespołu cieśni nadgarstka przeprowadzana jest zazwyczaj przez chirurga ręki i skutkuje całkowitym wyleczeniem choroby. Wykonuje się ją kilkoma metodami np. endoskopową lub mini (bez konieczności stosowania dużego nacięcia). Pierwszy zabieg polega na tym, że za pomocą mikronacięcia wprowadza się kamerę z mikronożem i nacina się troczek zginaczy, który przeważnie uciska na nerw pośrodkowy. Trwa on ok. godziny. W przypadku metody mini delikatnie nacina się skórę i uwalnia uciskany nerw. Bez względu na wybór formy operacji pacjent wraca do pełni sprawności przez ok. 2-3 tygodnie. Niewielka rana goi się do 2 tygodni.