12 listopada obchodziliśmy Światowy Dzień Zapalenia Płuc. Choroby atakującej najczęściej pacjentów mających niską wydolność układu odpornościowego, czyli dzieci oraz osoby w podeszłym wieku. Nie oznacza to jednak wcale, że bakterie i wirusy wywołujące to schorzenie, nie są groźne dla innych. Jakie są objawy zapalenia płuc i jak postępować w przypadku zachorowania?

Jeszcze kilka dekad temu diagnoza „zapalenie płuc” była wyrokiem śmierci. Dziś, dzięki postępowi medycyny, zdecydowanie łatwiej leczyć tę chorobę. Trzeba mieć świadomość, że pomimo tego, wciąż jest wyjątkowo niebezpieczna. Jak wynika z najnowszych danych, tylko w Unii Europejskiej z powodu zapalenia płuc i powikłań przez nie wywołanych umiera rocznie 120 tys. mieszkańców Starego Kontynentu, z czego aż 12 tys. stanowią Polacy.

Kilka faktów na temat zapalenia płuc

 

Definicja 

Zapalenie płuc to nic innego jak stan zapalny miąższu płucnego
(pęcherzyków i tkanki podścieliskowej).  

Stan zapalny powoduje, że zmniejsza się powietrzność płuc,
co z kolei może powodować problemy z oddychaniem i przyśpieszony oddech.

 

 

 

Zapalenie płuc a odporność 

Zapalenie płuc wyjątkowo często atakuje dzieci i osoby starsze.
W przypadku tych pierwszych wynika to z niedojrzałości układu odpornościowego,
u drugich z obniżenia jego wydolności (przez liczne choroby przewlekłe).

 

 

 

Przyczyny 

Przyczynami zapalenia płuc są przeważnie wirusy (zwłaszcza w okresie zwiększonej zachorowalności
na grypę) oraz bakterie (np. wdychane z powietrza).
Rzadziej powodują je pasożyty lub alergie.

 

 

 

Zapalenie płuc a papierosy 

Na częstsze występowanie tej choroby narażone są osoby nałogowo palące papierosy.
Nawyk ten niszczy płuca, przez co są one podatniejsze na infekcje.

 

 

Zapalenie płuc a pneumokoki

Najczęstszą przyczyną zapalenia płuc jest tzw. infekcja pneumokokowa, wywołana
bakterią dwoinką zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae). Przyjmuje się, że ok.
50% dzieci w wieku przedszkolnym i 15% dorosłych jest nosicielami serotypów tego
pneumokoka. Przeważnie atakuje on, gdy układ immunologiczny jest osłabiony, np. po
grypie (więcej o powikłaniach po tej chorobie pisaliśmy tutaj), dlatego tak ważne są
szczepienia przeciw pneumokokom.

 

 

 

Rodzaje 

Wyróżnia się cztery rodzaje zapalenia płuc: bakteryjne, wirusowe,
grzybicze oraz zachłystowe.

 

 

Rozpoznanie zapalenia płuc

Symptomy zapalenia płuc mogą się od siebie różnić, w zależności od czynnika, który wywołał chorobę. Niemniej istnieje grupa objawów charakterystyczna dla większości pacjentów.

Jakie są objawy zapalenia płuc u dorosłych?

  • przyśpieszony oddech,
  • bóle w klatce piersiowej (nasilające się przy kaszlu i głębokim oddychaniu),
  • duszności,
  • kaszel,
  • uczucie rozbicia,
  • złe samopoczucie,
  • dreszcze,
  • gorączka,
  • szmery w płucach,
  • osłabienie i zmęczenie,
  • bóle głowy,
  • odkrztuszanie ropnej wydzieliny.

Jakie są objawy zapalenia płuc u dzieci?

Nie wyróżnia się innych objawów zapalenia płuc u dorosłych, a innych u dzieci. Czasami małym pacjentom towarzyszą też płacz (w szczególności u niemowlaków) oraz sinica (powodująca fioletowoniebieskie zabarwienie skóry na rękach oraz wokół ust).

Leczenie zapalenia płuc

 

Diagnoza zapalenia płuc 

Lekarz musi osłuchać chorego – przy bardziej charakterystycznych objawach słyszalne będą
szmery w płucach. Niemniej jednak czasami choroba przebiega praktycznie bezobjawowo
lub nie daje typowych oznak. Przy podejrzeniu występowania wykonuje się więc dodatkowe
badania m.in. posiew materiału z dróg oddechowych, morfologię i RTG klatki piersiowej.

 

Jeśli badający stwierdzi obecność objawów zapalenia płuc w badaniu fizykalnym lub badania diagnostyczne (np. radiogram klatki piersiowej) potwierdzą stan zapalny miąższu płucnego, konieczna będzie antybiotykoterapia. Zazwyczaj leczenie farmakologiczne trwa 7 dni, choć kaszel czy uczucie osłabienia mogą utrzymywać się zdecydowanie dłużej (organizm będzie wymagał dłuższej regeneracji). Oprócz tego, w wyjątkowo silnym przebiegu choroby zaleca się stosowanie leków przeciwbólowych (oczywiście zgodnie z zaleceniami lekarza diagnozującego). Niekiedy wymagana jest jednak hospitalizacja.