Odpowiednie postępowanie dietetyczne i właściwe odżywianie odgrywają fundamentalną rolę na wszystkich etapach choroby nowotworowej – od okresu aktywnego leczenia (operacji chirurgicznej, chemioterapii, radioterapii), poprzez okres rekonwalescencji po zakończonym leczeniu, profilaktyki wtórnej oraz na etapie paliatywnym choroby.

 

Odpowiednia dieta w okresie leczenia onkologicznego polega na dostarczaniu pacjentowi odpowiedniej podaży związków odżywczych celem pokrycia bieżących potrzeb jego organizmu. Istotną rolę odgrywa próba dostosowania konsystencji i tekstury diety, a także objętości i czasu podawania posiłków od objawów danej choroby nowotworowej i skutków ubocznych leczenia występujących u danego chorego: wymiotów, biegunki , zaparcia, zmian w odczuwaniu smaków czy jadłowstrętu. Optymalna dieta dla danego pacjenta onkologicznego uzależniona jest od lokalizacji guza nowotworowego i narządu w którym toczy się proces nowotworowy oraz od stopnia zaawansowania samej choroby.

 

Ze względu na przewlekły charakter choroby onkologicznej głównym celem optymalnej diety w chorobie nowotworowej jest: uzyskanie i utrzymanie optymalnej masy ciała pacjenta, zapobieganie lub korygowanie niedoborów składników odżywczych, poprawa tolerancji stosowanego leczenia raka, minimalizacja skutków ubocznych terapii onkologicznej oraz stymulacja układu odpornościowego chorego. Właściwe odżywianie w sposób pozytywny wpływa na lepsze rokowania.

 

WŁAŚCIWA DIETA PODCZAS CHOROBY NOWOTWOROWEJ

 

Podstawową dietą stosowaną podczas leczenia choroby nowotworowej jest dieta lekkostrawna, jednak decydującą rolę w wyborze właściwej terapii żywieniowej odgrywa stan pacjenta. W przypadku gdy jest on ciężki (pacjent ma trudności z samodzielnym odżywianiem lub skutki uboczne leczenia są nasilone) konieczna może okazać się zmiana składu diety (eliminacja produktów wzmagających dolegliwości) oraz konsystencji diety (płynna, płynna wzmocniona, papkowata). Szczególnie w przypadku nowotworów zlokalizowanych w układzie pokarmowym należy dołożyć starań, aby dieta maksymalnie oszczędzała chorych narząd.

 

Dieta w chorobie nowotworowej oraz podczas leczenia onkologicznego powinna dostarczać odpowiedniej ilości energii, pełnowartościowego białka, węglowodanów, wysokiej jakości tłuszczów, witamin i składników mineralnych oraz zapewniać odpowiednią podaż płynów. Warto pamiętać, że zapotrzebowanie energetyczne pacjenta onkologicznego może być 20% większe w porównaniu z osobą zdrową w tym samym wieku i tej samej płci.

 

Ze względu na wzmożoną pracę układu immunologicznego oraz intensywny proces odbudowy zniszczonych tkanek ważną rolę odgrywa zwiększona podaż pełnowartościowego białka. Odpowiednia ilość i rodzaj węglowodanów w diecie chorego na raka pozwoli zapewnić prawidłowy metabolizm białek, dzięki czemu będzie ono zużywane przez organizm w celach budulcowych. Dietę w chorobie nowotworowej warto wzbogadzić o wielonasyceniowe kwasy tłuszczowe z rodziny n-3, które pozytywnie wpływają na zmniejszenie stanu zapalnego i spowalniają proces nowotworowy.

 

Dostarczanie do organizmu pacjenta wraz z pożywieniem odpowiedniej ilości antyoksydantów wpływa pozytywnie blokowanie wolnych rodników i neutralizowanie ich szkodliwego oddziałania. Szczególe znaczenie w tym kontekście odgrywają: witamina C, E, beta-karoten, cynk, selen, miedź, magnez, mangan, koenzym Q10, polifenole i fitosterole.

 

Zastosowanie u pacjentów onkologicznych w trakcie leczenia przeciwnowotworowego prawidłowo zbilansowanej diety, która pokrywa zapotrzebowanie na wszystkie niezbędne składniki odżywcze, może przynieść wiele korzyści: m.in. przeciwdziała utracie masy ciała, zwiększa ilość beztłuszczowej masy ciała, poprawia jakoś życia pacjenta oraz czas jego trwania.

 

Dieta w okresie choroby nowotworowej powinna spełniać kilka ważnych funkcji:

  • zapobiegać powstaniu niedożywienia chorego,
  • wzmacniać pracę jego układu odpornościowego (immunologicznego),
  • wpływać i stymulować przemianę materii
  • chronić narządy wewnętrzne pacjenta, które narażone są na uszkodzenie w skutek wyniszczającej terapii onkologicznej.