Czy jedzenie ma znaczenie? – czyli dieta w chorobach nowotworowych
To, co jemy, wpływa na nasze samopoczucie i ogólny stan organizmu. Również podczas choroby nowotworowej sposób odżywiania jest istotny. Jakie znaczenie w przypadku schorzeń onkologicznych ma dieta i na co zwrócić uwagę komponując ją?


Jaką rolę pełni odpowiednia dieta?

Choroby onkologiczne mają charakter przewlekły. Dieta w ich trakcie ma na celu uzyskanie i utrzymanie optymalnej masy ciała pacjenta, zapobieganie lub korygowanie niedoborów składników odżywczych, a także wzmacnianie pracy układu odpornościowego. Może też pomóc w tolerowaniu przez organizm stosowanej terapii i minimalizowaniu jej skutków ubocznych, czyli chronić narządy wewnętrzne, które narażone są na uszkodzenie wskutek leczenia. Prawidłowo zbilansowane posiłki mogą także zwiększyć ilość beztłuszczowej masy ciała pacjenta i stymulować jego przemianę materii. Wszystko to wpływa na poprawę jakości jego życia. Właściwe odżywianie odgrywa fundamentalną rolę na wszystkich etapach walki z rakiem – od okresu aktywnego leczenia (operacji chirurgicznej, chemioterapii czy radioterapii), poprzez okres rekonwalescencji po zakończonym leczeniu, profilaktyki wtórnej, a także w stadium paliatywnym. Na co zatem zwrócić uwagę planując posiłki podczas choroby nowotworowej?

Większe zapotrzebowanie energetyczne?

Posiłki powinny dostarczać pacjentom onkologicznym odpowiedniej ilości energii, pełnowartościowego białka, węglowodanów, wysokiej jakości tłuszczów, witamin i składników mineralnych oraz zapewniać odpowiednią ilość płynów. Warto pamiętać, że zapotrzebowanie energetyczne chorego może być o 20% większe w porównaniu z osobą zdrową w tym samym wieku i tej samej płci.
Prawidłowa dieta w okresie leczenia onkologicznego polega na dostarczaniu pacjentowi potrzebnych związków odżywczych, by pokryć bieżące potrzeby jego organizmu. Nie u każdego wygląda to jednak tak samo. Należy wziąć pod uwagę lokalizację i stopień zaawansowania nowotworu. Ważne jest, by dostosować konsystencję posiłków, ich objętość i czas podawania do objawów choroby i skutków ubocznych leczenia występujących u danej osoby, jak np. wymioty, biegunki, zaparcia, zmiany w odczuwaniu smaków czy jadłowstręt. Stan pacjenta jest kluczowy w wyborze sposobu odżywiania. Jeśli jest on ciężki i np. dana osoba ma trudności z samodzielnym odżywianiem lub towarzyszące terapii nieprzyjemne objawy są nasilone, konieczna może okazać się zmiana składu diety (np. eliminacja produktów wzmagających dolegliwości) czy jej konsystencji (np. na płynną czy papkowatą). Szczególnie w przypadku nowotworów zlokalizowanych w układzie pokarmowym kluczowe są starania o to, aby spożywane posiłki maksymalnie oszczędzały chory narząd. Jak jednak wygląda to zazwyczaj?

Lekkostrawnie i pełnowartościowo

Podstawą podczas leczenia nowotworu jest dieta lekkostrawna. Ze względu na wzmożoną pracę układu immunologicznego i intensywny proces odbudowy zniszczonych tkanek ważną rolę odgrywa zwiększone zapotrzebowanie na pełnowartościowe białko. Odpowiednia ilość i rodzaj węglowodanów w diecie chorego na raka pozwoli zapewnić prawidłowy metabolizm białek, dzięki czemu będą one zużywane przez organizm w celach budulcowych. Dietę w chorobie onkologicznej warto wzbogacić o wielonasycone kwasy tłuszczowe z rodziny n-3, które pozytywnie wpływają na zmniejszenie stanu zapalnego i spowalniają proces nowotworowy. Dostarczanie do organizmu pacjenta wraz z pożywieniem odpowiedniej ilości antyoksydantów wpływa natomiast pozytywnie na blokowanie wolnych rodników i neutralizowanie ich szkodliwego oddziaływania. Szczególne znaczenie mają: witamina C, E, beta-karoten, cynk, selen, miedź, magnez, mangan, koenzym Q10, polifenole i fitosterole.


Podczas walki z chorobą nowotworową odpowiednia dieta okazuje się ważnym sprzymierzeńcem, dodającym sił w tym trudnym czasie. Warto więc o nią dbać..